Dịch sốt xuất huyết tại Việt Nam đang trở nên khó đoán hơn bao giờ hết. Không chỉ xuất hiện quanh năm, số ca nặng cũng có xu hướng gia tăng. Vậy đâu là lúc cơn sốt không thể xem nhẹ? Bài viết dưới đây từ Invivo Lab sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về những dấu hiệu cảnh báo cần được xét nghiệm càng sớm càng tốt để bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình.
Sốt xuất huyết là bệnh gì và vì sao ngày càng nguy hiểm?
Sốt xuất huyết là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus Dengue gây ra, lây qua muỗi vằn (muỗi có khoang trắng ở chân và lưng). Không phân biệt độ tuổi, mọi người đều có nguy cơ mắc bệnh – nhưng người lớn thường có biểu hiện nặng hơn do chủ quan và phát hiện trễ.
Tình trạng sốt xuất huyết ngày càng phức tạp không còn là nhận định chung chung mà đã được khẳng định bởi nhiều chuyên gia y tế. Những nguyên nhân chính bao gồm:
- Biến đổi khí hậu: Mưa kéo dài, thời tiết ẩm là điều kiện lý tưởng cho muỗi vằn phát triển.
- Môi trường đô thị hóa nhanh: Khu vực đông dân cư, rác thải tồn đọng làm gia tăng nơi sinh sản của muỗi.
- Sự xuất hiện của nhiều tuýp virus Dengue: Khi người bệnh nhiễm tuýp virus khác với lần nhiễm trước, nguy cơ sốc sốt xuất huyết cao hơn.
Điều đáng lo là những dấu hiệu sốt xuất huyết hiện nay không còn điển hình như trước, khiến người dân dễ nhầm với cúm, sốt siêu vi hoặc sốt phát ban thông thường.
>>> Xem thêm bài viết liên quan tại đây : Hướng dẫn chẩn đoán sốt xuất huyết để xác định bệnh đúng chuẩn
Nhận diện các triệu chứng sốt xuất huyết nguy hiểm ở người lớn
Sốt xuất huyết ở người lớn thường khởi phát mạnh, có thể chia thành 3 dạng điển hình dưới đây:
Thể nhẹ – Dễ nhầm nhưng không thể xem thường
- Sốt cao đột ngột (39–40,5°C) kéo dài 2–7 ngày.
- Đau đầu dữ dội, đặc biệt là phía sau hốc mắt.
- Đau mỏi cơ, khớp, buồn nôn hoặc nôn.
- Phát ban da sau vài ngày sốt.
Đây là thời điểm tốt nhất để xét nghiệm NS1 hoặc kháng thể IgM/IgG nhằm chẩn đoán sớm.
Thể xuất huyết nội tạng – Dấu hiệu có thể mờ nhạt nhưng cực kỳ nguy hiểm
- Không phát ban, không sốt cao nhưng vẫn đau đầu, mệt mỏi.
- Sau 2–3 ngày: xuất hiện phân đen, tiêu ra máu, các vết xuất huyết nhỏ li ti trên da.
- Da tái nhợt, huyết áp tụt nhẹ, mạch yếu.
Đây là biến chứng do tiểu cầu giảm mạnh – cần nhập viện khẩn cấp để truyền dịch, theo dõi chặt.
Thể sốc Dengue – Biến chứng nặng có thể gây tử vong
- Thường xảy ra ở lần nhiễm thứ hai với virus Dengue khác tuýp.
- Các dấu hiệu:
- Xuất huyết nghiêm trọng.
- Thoát huyết tương khỏi mạch.
- Hạ huyết áp nhanh, ngất xỉu, sốc lạnh.
- Có thể gây hôn mê, tổn thương đa cơ quan, tử vong nếu không cấp cứu kịp thời.
Đây là thể nặng nhất, diễn biến nhanh, đặc biệt nguy hiểm với người có bệnh nền.
>>> Xem thêm bài viết liên quan tại đây: Sốt xuất huyết ở người lớn và những triệu chứng của sốt xuất huyết cần nhập viện
Khi nào nên đi xét nghiệm sốt xuất huyết?
Ngay khi sốt cao nhiều ngày không rõ nguyên nhân
Không nên chờ đến khi phát ban hay xuất huyết mới đi xét nghiệm. Virus Dengue có thể được phát hiện sớm qua test NS1 hoặc xét nghiệm kháng thể.
Khi bạn sống trong vùng có dịch hoặc có người thân bị sốt xuất huyết
Khi bạn đang sống trong khu vực có dịch hoặc có người thân mắc sốt xuất huyết, việc chủ động theo dõi sức khỏe và phát hiện sớm các triệu chứng là cực kỳ quan trọng. Không chỉ giúp bảo vệ chính bản thân khỏi những diễn tiến nặng, việc nhận biết sớm còn góp phần hạn chế lây lan virus trong gia đình và cộng đồng. Phát hiện kịp thời cũng giúp giảm nguy cơ biến chứng nghiêm trọng, đồng thời tạo điều kiện cho các biện pháp xử lý và kiểm soát dịch tễ được triển khai hiệu quả hơn.
Khi xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ đã kể trên
Dù chỉ có một dấu hiệu như tiêu ra máu, tay chân lạnh hoặc phát ban, bạn vẫn nên xét nghiệm tiểu cầu và công thức máu để phát hiện sớm nguy cơ biến chứng.
>>> Xem thêm bài viết liên quan tại đây : Xét nghiệm công thức máu và những điều cần biết
Sốt xuất huyết có tự khỏi không? Điều trị thế nào?
Hiện tại không có thuốc đặc trị sốt xuất huyết, điều trị chủ yếu là:
Thể nhẹ (điều trị tại nhà):
- Uống nhiều nước, oresol, nước trái cây.
- Hạ sốt bằng paracetamol.
- Ăn thức ăn dễ tiêu, nghỉ ngơi nhiều.
- Tuyệt đối không dùng aspirin hoặc ibuprofen vì gây chảy máu.
Thể trung bình – nặng (cần nhập viện):
- Có dấu hiệu xuất huyết, huyết áp tụt, sốc: cần truyền dịch, theo dõi liên tục tại bệnh viện.
- Theo dõi tiểu cầu và chỉ số HCT liên tục.
Tự ý điều trị tại nhà hoặc đến bệnh viện trễ là nguyên nhân chính gây tử vong.
Làm sao để phòng tránh sốt xuất huyết trong thời điểm bùng dịch?
Phòng bệnh hơn chữa bệnh – 5 nguyên tắc “bỏ túi”:
- Dọn sạch nơi ở, thoát nước đọng, loại bỏ các vật dụng chứa nước như chậu, xô, lon rỗng.
- Ngủ màn, mặc quần áo dài tay.
- Dùng kem xua muỗi, nhang muỗi, vợt muỗi.
- Phát quang bụi rậm quanh nhà.
- Chủ động xét nghiệm tầm soát khi trong vùng có dịch.
Đừng để một cơn sốt nhẹ khiến bạn bỏ lỡ thời điểm vàng trong điều trị. Hãy chủ động xét nghiệm khi có dấu hiệu nghi ngờ – vì sốt xuất huyết ngày càng phức tạp, không chừa một ai!