Đột quỵ có thể xảy ra bất ngờ và không chừa một ai – từ người trẻ đến người cao tuổi. Việc nhận biết sớm dấu hiệu đột quỵ không chỉ giúp cứu sống người thân mà còn ngăn ngừa di chứng nghiêm trọng. Hãy cùng Invivo Lab tìm hiểu những cảnh báo quan trọng để chủ động phòng ngừa.
Đột Quỵ Là Gì ?
Đột quỵ, còn được biết đến với tên gọi tai biến mạch máu não, là một tình trạng xảy ra đột ngột khi dòng máu nuôi não bị tắc nghẽn, gián đoạn hoặc suy giảm nghiêm trọng. Sự thiếu hụt lưu lượng máu khiến mô não không nhận đủ oxy và dưỡng chất cần thiết, dẫn đến việc các tế bào não bắt đầu chết chỉ sau vài phút.
Nếu không được phát hiện sớm và xử lý kịp thời, đột quỵ có thể gây tử vong hoặc để lại những di chứng nặng nề. Đây được xem là một trong những bệnh lý thần kinh vừa phổ biến vừa nguy hiểm nhất hiện nay.
Dấu Hiệu Cảnh Báo Sớm Của Đột Quỵ :
1. Yếu hoặc tê liệt đột ngột một bên cơ thể
Người bệnh có thể đột ngột cảm thấy tê, yếu hoặc không điều khiển được một bên mặt, tay, chân. Đặc biệt, khi mỉm cười, một bên miệng bị xệ xuống rõ rệt.
2. Nói ngọng hoặc mất khả năng nói
Ngôn ngữ của người bệnh trở nên khó hiểu, ú ớ hoặc không nói được. Họ cũng có thể gặp khó khăn trong việc hiểu người khác nói gì.
3. Mất thăng bằng, chóng mặt, đi đứng loạng choạng
Mất phối hợp vận động, choáng váng, chóng mặt đột ngột có thể là dấu hiệu tổn thương vùng tiểu não hoặc thân não – nơi kiểm soát thăng bằng và vận động.
4. Nhìn mờ hoặc mất thị lực một bên mắt
Người bị đột quỵ có thể bị mờ mắt, nhìn đôi hoặc mất thị lực ở một hoặc cả hai mắt. Đây là triệu chứng thường bị bỏ qua.
5. Đau đầu dữ dội không rõ nguyên nhân
Cơn đau đầu xuất hiện đột ngột, dữ dội, kèm theo buồn nôn hoặc nôn mửa có thể là dấu hiệu của đột quỵ do xuất huyết não.
Vì Sao Phải Nhận Biết Sớm Dấu Hiệu Đột Quỵ?
Thời gian là vàng. Nếu được điều trị trong “giờ vàng” (3–4.5 giờ đầu), khả năng phục hồi của bệnh nhân tăng lên đáng kể và có thể tránh được các biến chứng như liệt nửa người, mất ngôn ngữ, thậm chí tử vong. Vì vậy, phát hiện sớm và gọi cấp cứu ngay là bước quyết định sự sống còn.
Ai Cũng Có Thể Bị Đột Quỵ – Đừng Chủ Quan
Dù người cao tuổi có nguy cơ cao hơn, nhưng hiện nay, đột quỵ ở người trẻ đang gia tăng nhanh chóng. Lối sống ít vận động, hút thuốc lá, ăn nhiều muối, stress kéo dài, mất ngủ thường xuyên, tăng huyết áp, đái tháo đường… đều là các yếu tố nguy cơ hàng đầu.
Theo thống kê từ Bộ Y tế, hiện nay tại Việt Nam, cứ ba ca đột quỵ thì có một ca xảy ra ở người trẻ và trung niên. Đáng chú ý, tỷ lệ đột quỵ ở nhóm dưới 45 tuổi đang có xu hướng gia tăng, với mức tăng trung bình khoảng 2% mỗi năm. Nam giới được ghi nhận có nguy cơ mắc cao hơn đáng kể, gấp khoảng bốn lần so với nữ giới.
>>> Xem thêm bài viết liên quan tại đây : Bạn có biết suy tim ngày càng có xu hướng trẻ hóa
BE FAST – Quy Tắc Nhận Biết Nhanh Dấu Hiệu Đột Quỵ
“BE FAST” là một từ viết tắt dễ nhớ giúp bạn nhanh chóng nhận biết các dấu hiệu của đột quỵ:
- B (Balance – Thăng bằng): Diễn tả triệu chứng khi bệnh nhân đột ngột mất thăng bằng, chóng mặt, đau đầu dữ dội và mất khả năng phối hợp vận động.
- E (Eyesight – Tầm nhìn): Thể hiện việc bệnh nhân bị mờ mắt (giảm thị lực) hoặc mất hoàn toàn thị lực của 1 hoặc cả 2 mắt.
- F (Face – Khuôn mặt): Yêu cầu người nghi ngờ đột quỵ cười. Nếu một bên mặt bị méo hoặc mắt sụp, đó là dấu hiệu cần lưu ý.
- A (Arms – Cánh tay): Yêu cầu họ giơ cả hai tay. Nếu một tay bị rơi xuống hoặc không thể nâng lên, rất có thể là đột quỵ.
- S (Speech – Lời nói): Hãy để họ nói một câu đơn giản. Nếu nói lắp, nói khó hiểu hoặc không nói được, đó là triệu chứng cảnh báo.
- T (Time – Thời gian): Gọi cấp cứu ngay lập tức nếu có bất kỳ dấu hiệu nào ở trên. Mỗi phút đều quan trọng.
Những Đối Tượng Có Nguy Cơ Cao :
Dù có thể xảy ra ở bất kỳ ai, một số người có nguy cơ cao hơn:
- Người có tiền sử bệnh tim mạch, tăng huyết áp, đái tháo đường
- Người hút thuốc lá, uống rượu thường xuyên
- Người ít vận động, thừa cân, béo phì
- Người từng bị đột quỵ hoặc cơn thiếu máu não thoáng qua (TIA)
- Người có lối sống căng thẳng, thiếu ngủ, ăn uống không lành mạnh
>>> Xem thêm bài viết liên quan tại đây : Bệnh tim mạch và những điều bạn nên biết
Cách Phòng Ngừa Hiệu Quả :
Không thể kiểm soát hết mọi rủi ro, nhưng bạn hoàn toàn có thể giảm thiểu nguy cơ bằng những biện pháp sau:
- Kiểm soát huyết áp: Đây là yếu tố nguy cơ số một gây đột quỵ. Theo dõi huyết áp thường xuyên, uống thuốc đúng chỉ định.
- Kiểm tra định kỳ: Thực hiện xét nghiệm tầm soát tim mạch tại các cơ sở y tế uy tín như Invivo Lab.
- Duy trì cân nặng và vận động: Tập thể dục ít nhất 30 phút mỗi ngày, kiểm soát cân nặng.
- Ăn uống lành mạnh: Giảm muối, chất béo, tăng rau xanh và trái cây. Hạn chế thực phẩm chế biến sẵn.
- Ngưng hút thuốc và hạn chế rượu bia: Đây là hai yếu tố góp phần lớn gây xơ vữa mạch máu, dẫn tới đột quỵ.
>>> Xem thêm bài viết liên quan tại đây : Những điều cần biết về chế độ dinh dưỡng cho người cao tuổi
Khi Nào Cần Đi Khám?
Ngay cả khi bạn chưa có triệu chứng rõ ràng, việc tầm soát đột quỵ định kỳ là cần thiết – đặc biệt nếu bạn thuộc nhóm có nguy cơ cao.
- Kiểm tra lipid máu, đường huyết, chỉ số huyết áp, chức năng tim mạch
- Chụp MRI hoặc CT não nếu có nghi ngờ bất thường
- Thăm khám hoặc xét nghiệm định kỳ mỗi 6 tháng tại các phòng khám chuyên khoa
Đột quỵ không chỉ đe dọa tính mạng, mà còn để lại nhiều di chứng ảnh hưởng đến cả gia đình. Với dịch vụ xét nghiệm tầm soát tim mạch và đột quỵ tại Invivo Lab, bạn sẽ được tư vấn bởi chuyên gia và phát hiện sớm các yếu tố nguy cơ.
Bảo vệ sức khỏe chính mình hôm nay, là bảo vệ tương lai của cả gia đình.